فرم ارشیابی کاربرگ دبیر

باسمه تعالی

همکار محترم:

فرم ارزشیابی کاربرگ

 

1-گذاشتن تاریخ بالای هر ستون

2-حضور وغیاب وپرسش های تدریجی ومستمربا ثبت نمرات هردانش آموزدر هرجلسه

3-نوشتن خلاصه ای ازکارکرد هر جلسه پایین هر ستون وامضاء آن

 

توسط معاون آموزشگاه بررسی می شود

 

مهر	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما	عالی	متوسط	ضعیف	امضاء دبیر مربوطه	امضاء معاون
آبان	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما
آذر	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما
دی	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما
بهمن	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما
اسفند	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما
فروردین	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما
اردیبهشت	با توجه به بندهای بالا ورعایت آن کاربرگ شما
توضیحات:

 

فرم حضور و غیاب دانش آموز

دوره متوسطه         آموزشگاه :                 اسامی غایبین روزانه           تاریخ :                   روز:             کلاس :                  رشته:

دوره متوسطه                آموزشگاه :                 اسامی غایبین روزانه     تاریخ :                     روز:             کلاس :                   رشته:

ساعت اول

ساعت دوم

ساعت سوم

ساعت چهارم

ساعت اول

ساعت دوم

ساعت سوم

ساعت چهارم

درس:

درس :

درس :

درس:

درس:

درس :

درس :

درس :

دبیر :

دبیر:

دبیر :

دبیر:

دبیر:

دبیر :

دبیر :

دبیر:

امضاء دبیر

امضاء دبیر

امضاء دبیر

امضاء دبیر

امضاءدبیر

امضاء دبیر

امضاء دبیر

امضاء دبیر

 

 

				دوره متوسطه         آموزشگاه :                 اسامی غایبین روزانه            تاریخ :                روز:                   کلاس :               رشته:						دوره متوسطه                آموزشگاه :                 اسامی غایبین روزانه              تاریخ :                 روز:                    کلاس :                 رشته:
	ساعت اول	ساعت دوم	ساعت سوم	ساعت چهارم			ساعت اول	ساعت دوم	ساعت سوم	ساعت چهارم
	درس:	درس :	درس :	درس:			درس :	درس :	درس :	درس :
	دبیر :	دبیر:	دبیر :	دبیر:			دبیر :	دبیر :	دبیر :	دبیر:
	امضاء دبیر	امضاء دبیر	امضاء دبیر	امضاء دبیر			امضاء دبیر	امضاء دبیر	امضاء دبیر	امضاء دبیر

 

 

فرم اجازه خروج از مدرسه

 

فرم اجازه خروج دانش آموز ازمدرسه درصورت لازم واضطراری

 باسمه تعالی

با سلام:

به دانش آموز.......................فرزند ....................کلاس.......................در مورخه      /    /             

                                                                                                                                             اجازه داده می شود به مدت ..............ساعت  جهت انجام امور .................از مدرسه خارج شود

                                                                                                                                                                                                      مدیر دبیرستان ,  هنرستان ,پیش دانشگاهی,

           

 

فرم اجازه خروج دانش آموز ازمدرسه درصورت لازم واضطراری

باسمه تعالی

با سلام:

به دانش آموز.......................فرزند ....................کلاس.......................در مورخه      /    /             

                                                                                                                                             اجازه داده می شود به مدت ..............ساعت  جهت انجام امور .................از مدرسه خارج شود

                                                                                                                                                                                                      مدیر دبیرستان ,  هنرستان ,پیش دانشگاهی,

           

 

فرم اجازه خروج دانش آموز ازمدرسه درصورت لازم واضطراری

باسمه تعالی

با سلام:

به دانش آموز.......................فرزند ....................کلاس.......................در مورخه      /    /             

                                                                                                                                             اجازه داده می شود به مدت ..............ساعت  جهت انجام امور .................از مدرسه خارج شود

                                                                                                                                                                                                      مدیر دبیرستان ,  هنرستان ,پیش دانشگاهی,

           

 

نمونه فرم ثبت نمرات مستمر دبیران درهر درس

جدول ثبت نمرات مستمر دبیران در طول سال تحصیلی درهر ماه

نام درس:                                     نام دبیر:                                        کلاس:

دانش اموز

مهر

ابان

اذر

دی

بهمن

اسفند

فروردین

اردیبهشت

خرداد

 

 

 

نمونه فرم ثبت نمرات مستمر دبیران در طول سال تحصیلی که در هر ماه نیمه اول ودوم (دو نمره سپس معدل)جهت دانش اموزان در هر درس قبل از وارد کردن در رایانه (جهت گرفتن کارنامه نمرات مستمر نوبت اول ودوم) یا برگه وضعیت تحصیلی انها جهت اطلاع به اولیاء می باشد که همکاران محترم درصورت تمایل می توانند ازآن  استفاده کنند"

تبریک سال جدید

سال جد ید تحصیلی بر همکاران محترم مبارک باد

فرم مشخصات و وضعیت تحصیلی دانش آموزان صفحه 1

قابل توجه معاونین محترم : 

 در صورت تمایل می توانند از نمونه فرم زیر جهت ثبت وضعیت تحصیلی دانش آموزان  استفاده نمایند.

---

فرم مشخصات و وضعیت تحصیلی دانش آموزان صفحه 2

---

---

---

جلسه گروههای آموزشی

آخرین جلسه گروههای آموزشی مقطع متوسطه شهرستان ابرکوه در ساعت ۴:۳۰ روز یک شنبه ۲۲ / ۲ / ۱۳۸۷ در محل دبیرستان ابوذر تشکیل شد.در این جلسه در مورد موضوعات زیر بحث و تبادل نظر گردید.

۱- انتخاب سر گروه آموزشی برای سال تحصیلی آینده

۲- برگزاری امتحانات پایان سال

۳- عملکرد گروههای آموزشی

 

در این جلسه محمد رضا ستار به عنوان سرگروه معاونین معرفی گردید.

شرح وظايف معاون دبيرستان

شرح وظايف معاون دبيرستان

۱- همكاري با رئيس و ديگر معاونين آموزشگاه در انجام مربوط به شغل

۲- تهيه و تنظيم گزارشها ي لازم و قايع و اتفاقات جاري در آموزشگاه و ارائه گزارشهاي لازم در اين زمينه به رئيس دبيرستان

۳- حضور در دبيرستان قبل از شروع ساعت كار نظارت و رسيدگي به نظاغت كلاسها و محيط دبيرستان و خروج از آن پس از اتمام كار

۴- رسيدگي به ورود و خروج دانش آموزان و ثبت غيبتهاي آنان در دفاتر مخصوص وبررسي علت غيبت آنها

۵- ايجاد مقدمات و امكانات لازم در زمينه برگزاري مراسم مذهبي و صبگاهي و نماز جماعت و بزرگداشت ايام مذهبي 

۶- شناسايي دانش آموزان كه نابهنجاري هاي رفتاري دارندو اقدام در رفع مشكلات آنان از طريق ومراجع ذيربط با اطلاع و اجازه رئيس آموزشگاه 

۷- اقدام به ارسال گزارش غيبت دانش آموزان براي اولياء آنها حداكثر تا دو روز بعد

۸- مراقبت و رسيدگي به حضور و غياب دبيران و ساير كاركنان آموزشگاه و ثبت غيبتها در دفتر مخصوص و گزارش آن به مديريت آموزشگاه

۹- اقدام به تهيه و تنظيم برنامه امتحانات با همكاري مدير دروس

۱۰- همكاري با رئيس آموزشگاه در زمينه ثبت نام دانش آموزان

۱۱-مراقبت در حسن اجراي برنامه هاي امتحانات و گزارش آن به رئيس آموزشگاه 

۱۲- مراقبت برانجام امور دفتري و مكاتباتي آموزشگاه

۱۳- همكاري با متصدي امور دفتري در مورد ثبت نمرات در كارنامه هاي اصلي و گواهينامه هاي موقت دانش آموزان

۱۴- نظارت بر كار و فعاليت مستخدمين سرايدار نگهبان و ديگر عوامل خدماتي آموزشگاه

۱۵- انجام كليه امور آموزشگاه در غياب رئيس آموزشگاه بر اساس اختيارات تفويض شده

۱۶- نظارت و مراقبت برامور مربوط به بايگاني و معرفي دانش آموزان سال آخر براي امتحانات نهايي 

۱۷- انجام ساير امور اجرايي عندالزوم

  

خلاقيت

خلاقيت

خلاقيت

مشاركت

مشاركت

مشاركت

 

سال نو مبارک

با سلام .

  سال نو بر شما همکاران محترم مبارک باد.

                                                              

 

 

 

    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سال نو مبارک

با سلام .

  سال نو بر شما همکاران محترم مبارک باد.

                                                              

 

 

 

    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جلسه گروه آموزشی معاونین

باسمه تعالي

    سومين جلسه گروه آموزشي معاونين روز چهارشنبه مورخ۸۶.۱۲.۸ راس ساعت ۳.۵درمحل دبيرستان ابوذر با جمعي ازهمكاران بر گزار و موارد زير تبادل نظر شد.

      ۱- سئوالات امتحانات نوبت اول كه از طرف اداره جهت بررسي گروههاي اموزشي درخواست شده بود بازبيني وسپس نقاط ضعف وقوت آنرا به واحد اموزشي ارائه تادر جلسه شوراي دبيران مطرح شود.       

        ۲-درخواست امتيازجهت دبيراني كه درپايه اول متوسطه بيشترين ساعت راقبول مي كنند.يا به ازاي شش ساعت تدريس در پايه اول متوسطه دو امتياز در فرم امتياز  دبيران درپست بندي منظور گردد.

        ۳-بازديد از مدارس نمونه جهت دانش افزايي.

 

                                                                      

 

 

 

                                                                                                                                         

ويژگيهاي مدرسه خوب

مدرسه خوب ، معلم خوب ، والدين خوب GOOD SCHOOL - GOOD TEACHER - GOOD PARENT

مدرسه خوب ، معلم خوب ، والدين خوب GOOD SCHOOL - GOOD TEACHER - GOOD PARENT

منظور از محيط آموزشي سازنده چيست؟

 آيا به راستي اين مهم مي تواند در شكوفايي و رشد استعدادهاي دانش آموزان به اندازه زيادي مؤثر باشد؟ آيا منظور از محيط آموزشي، صرفا فضاي آموزشي است يا گزينه هايي ديگر هم در آن اثر مي گذارد؟
ويگوتسكي يكي از معروف ترين نظريه پردازان رشد شناختي معتقد است: «كنش متقابل ميان يادگيرنده و محيط اجتماعي او اهميت بسزايي دارد.»
او بر اين باور بود كه رشد ذهني كودكان، عموما به مردمي كه در دنياي، اطراف آنها زندگي مي كنند، وابسته است و افراد بسياري از انديشه ها، نگرشها و ارزشهاي خود را در تعامل و رابطه متقابل با ديگران ارتقا مي دهند.(۱)
بنابراين، چنين به نظر مي رسد كه اگر مطالب درسي در يك محيط فرهنگي و اجتماعي آموزش داده شود، رشد ذهني يادگيرندگان قطعي خواهد بود. به اين روي، مشاركت  اجتماعي يكي از شرايط مهم يادگيري است(۲)هر چند كه داشتن فضاي آموزشي وسيع يك شرط لازم در امر تعليم است، اما به تنهايي كافي نيست، محيط آموزشي هدفمند محيطي است كه فرصت هاي متنوعي را براي تعامل با افكار و آراء گوناگون به وجود مي آورد.جيمز مك دونالد كه انديشه هايش ريشه در نظريات روان شناسان انسان گرا دارد، در دهه ۱۹۸۰ شرايط و كيفيت محيط آموزشي مناسب را چنين شرح مي دهد: «يادگيري بايد در محيطي صورت گيرد كه ارائه كننده فرصت هاي تازه و جديد براي هر دانش آموز باشد، چنين محيطي باعث مي شود تا يادگيرنده خود و محيط اطرافش را با روش خود كشف كند، مسلما چنين شرايطي مي تواند براي معلمان نيز فرصت هايي را بيافريند تا راههاي مختلف برخورد با دانش آموزان را بيابند.»(۳)
پيش از مك دونالد نيز، انسان گراياني چون راجرز، بر تأثير نقش سازنده معلم در يادگيري تأكيد داشتند به نظر راجرز معلمان به عنوان حمايت كننده و راهنمايي كننده، مي توانند باعث تسهيل روند يادگيري شوند. در يك محيط آموزشي سازنده معلم با شاگرد همكاري و مشاركت پي گير داشته و گام به گام با دانش آموز پيشرفت مي كند، او با ايجاد حس اعتماد و پذيرش دوجانبه و عاري از سلطه و برتري جويي، انگيزه بيشتري را براي رشد و ارتقاي درسي در يادگيرندگان فراهم مي آورد. در اين شرايط، دانش آموز احساس مي كند كه موجودي شايسته و قابل احترام بوده و مي تواند خود به كاوش، بررسي و پژوهش بپردازد و لذا در مسير تعالي و پيشرفت قرار مي گيرد.(۴)
از نگاه راجرز، موردم و ساير روان شناسان انسان گرا، در يك محيط آموزشي فعال و پويا معلمان به جاي طرح درس و استفاده از روش هاي سنتي، مي توانند با تدارك منابع تجربي، عملا دانش آموزان را به جست وجو و كشف پاسخها هدايت كنند، به اين ترتيب يادگيرندگان در عمل، تلخي و شيريني پژوهش و يافتن را تجربه مي كنند. در اين شرايط شاگردان مي  آموزند كه چگونه بياموزند.
دريسكول يكي از پيروان اصلي روش شاگرد محوري در سال ۱۹۹۹ معتقد است كه آموزگاران مي توانند از راه درگير كردن يادگيرندگان با تكاليف چالش انگيز و نزديك به موقعيت هاي واقعي شاگردان را متحول سازند و اين بهترين و مناسب ترين فرصت براي آموزگاران است تا نقش سازنده خود را به نحو احسن اجرا كرده و دانش آموزان را در يافتن منابع مورد نياز ياري دهند.(۵)
به طور مسلم از طريق ارتقاي كيفيت محيط آموزشي و يا به وجود آوردن نگرش مثبت نسبت به موضوعات درسي و مدرسه مي توان انتظار جامعه اي فعال، سالم و پويا را داشت.
در اين ميان برخورد با دانش آموزان به عنوان اشخاصي لايق و محترم نيز بسيار مهم است. اگر با يادگيرندگان به عنوان موجوداتي شبيه به ربات و آدم آهني كه قرار است بازيچه دست آموزگاران خود باشند، برخورد شود بيم آن مي رود كه تمام عواطف و علايق و نگرش آنها نسبت به آموزش، مدرسه و يا هر نوع محيط آموزشي منفي شده و اين امر شرايط انحطاط و ركود فكري آنها و نهايتا جامعه را فراهم آورد و يادگيري به معناي واقعي صورت نگيرد. در همين راستا جالب است بدانيم طي پژوهشي كه در مورد وضعيت و نگرش جوانان ايران توسط سازمان ملي جوانان در سال ۱۳۸۰ صورت گرفته، نتايجي به دست آمده كه حاكي از نگرش منفي جوانان نسبت به محيط مدرسه در برنامه ها و عملكردهاي آن است. در اين نظر سنجي بيش از نيمي از دانش آموزان از عملكرد مدارس خود احساس نارضايتي كرده و حدود ۶۲ درصد از آنان محيط آموزشي خود را اضطراب زا توصيف كرده اند(۶) ذكر اين نكات حايز اهميت فراواني است، زيرا كليد سازندگي و ارتقاي هر جامعه اي در دست پرتوان جوانان آن جامعه است. اگر قرار باشد بهترين و پيشرفته ترين قشر جامعه يعني دانش آموزان جوان ما محيط آموزشي خود را دلچسب ندانند، موضوعات درسي را مفيد نشمارند و نوع روابط مدير و مربيان مدرسه را دلپذير ندانند، بايد منتظر بود تا بلايي سخت بر روح و جان تعليم و تربيت فرود آيد و روح كاوش گر و كمال طلب دانش آموزان تخريب شود و آيا در آن صورت باز هم بايد اميدوار باشيم كه جوانان فارغ التحصيل مدارس در ادامه تحصيلات خود در مراكز آموزش عالي افرادي محقق و متخصص باشند؟
جواناني كه بتوانند پاسخگوي نيازهاي روزافزون علمي، صنعتي، فرهنگي و اجتماعي كشور بوده و جامعه را بسازند؟ و در آن صورت آيا باز هم مي توان اميدوار بود كه جامعه اي پويا و فعال با جواناني كمال جو و استقلال طلب داشته باشيم؟!

پا نوشت ها:
۱- روان شناسي پرورشي، تأليف دكتر علي اكبر سيف، انتشارات آگاه، ص ۲۱۷.
۲- همان منبع، ص ۲۲۱.
۳- Reschooling society a conceptual model by:James-B.Macdonald
۴- روان شناسي يادگيري بر بنياد نظريه ها، تأليف دكتر محمدپارسا، ص ۳۲۲ و ۳۲۵.
۵- روان شناسي پرورشي، تأليف دكتر علي اكبر سيف، ص ۳۳۵.
۶- بررسي وضعيت و نگرش جوانان ايران (گزارش  نهايي نتايج پژوهش طرح مشاوره ملي با جوانان) سازمان ملي جوانان ايران وابسته به نهاد رياست جمهوري، سال ۱۳۸۰، ص ۷۲ و ۳۸۲.

 

تصاویر ویژه عید غدیر

تبریک

تبر یک

پیشاپیش فرارسیدن عید غدیر خم رابه تمامی شیعیان جهان بخصوص همکاران محترم تبریک می گوییم   

تشکیل جلسه گروه اموزشی معاونان

در تاریخ سه شنبه مورخ ۲۷/۹/۸۶راس ساعت ۳

بعد از ظهرجلسه گروه اموزشی معاونین در محل دبیرستان ابوذرتشکیل  وتصمیمات ذیل اتخاذ شد.

۱-باتوجه به هماهنگ شدن امتحانات نوبت اول وارایه ان توسط اداره تصمیم بر ان شددر صورت ممکن سئوالات امتحانات هم باتوافق دبیران به صورت هماهنگ طراحی شود. 

۲-بر گزاری اردوهای استانی و برون استانی جهت دانش اموزان از مدارس نمونه و دانشگاهها و استفاده از تجارب و پیشرفت انان در زمینه های علمی و ...

۳-به علت جلو گیری از افت تحصیلی و نظم و انضباط دانش اموزان قرار براین شد که خود معاونان قاطعیت بشتری داشته باشند  

تبریک عید قربان

عید سعید قربان به تمام شیعیان جهان بخصوص همکاران محترم مبارک باد  

مشكلات رفتاري دانش آموزان از زاويه ديد مديريتي

مشكلات رفتاري دانش آموزان از زاويه ديد مديريتي

مديريت فرهنگي در مدرسه

   

. طبق معمول، سئوال هايي براي خودم ايجاد شد، از جمله: يك مشكل چگونه به وجود مي آيد؟ تعريف  ما از مشكل چيست؟ آيا نبايد علل ايجاد مشكل و درمان آن، به صورت چند عاملي تحليل شود؟ آيا يك يا دو نفر در مدرسه مي توانند از پس همه مشكلات دانش آموزان برآيند؟ مدارس ما چه امكانات، ابزارها و تخصص هايي براي مواجهه با انواع مشكلات دانش آموزان دارند؟
اگر چه ما عادت داريم دنبال پاسخ هاي راحت بگرديم و اگرچه همه توقع راهكارهاي كاربردي دارند؛ ولي به نظر نمي رسد موضوع به همين سادگي باشد. اگر موضوع «مشكلات رفتاري دانش آموزان» را از زاويه روان شناختي فرهنگي مورد بررسي و تحليل قرار دهيم، به ابعاد جديد و احتمالاً راه حل هاي عملي و منطقي تري خواهيم رسيد.
نبايد انكار كرد كه در مدارس ما، اعم از ابتدايي و راهنمايي و متوسطه، تدبير مشخص و واقع بينانه اي براي مواجهه با آنچه كه مشكلات رفتاري دانش آموزان ناميده مي شود وجود ندارد. نظام مشاوره اي دوره متوسطه به دلايل زيادي كارآمدي لازم را ندارد. در دوره هاي ابتدايي و راهنمايي، هم مشاوره پيش بيني نشده است و هم از كساني توقع مشكل گشايي مي رود كه خود چندين كاره اند. در مدارس غيرانتفاعي، بحث مشاوره، داستان خاص خود را دارد. هسته هاي مشاوره ادارات آموزش و پرورش، مراكز مشاوره وابسته به انجمن اوليا و مربيان و ساير عواملي كه به نوعي در موضوع دخيل هستند، شايد توفيق هاي موردي و جزيي داشته باشند اما اثرگذاري آنها گسترده نيست. همه اين ضعف ها و ناكارآمدي ها، ناشي از نگرش هاي تك بعدي و عدم توجه به بستر و ميداني است كه مشكلات در آن روي مي دهند.
اگر از من بپرسند كه «چگونه مي توان با مشكلات رفتاري دانش آموزان برخورد كرد؟» ، بلافاصله سئوال مي كنم كه: «چه كسي» ، «با چه نگرشي» ، «با چه توانايي هايي» ، «با چه امكانات و ابزارهايي» و «در چه شرايطي» مي خواهد به مشكل گشايي در مدرسه بپردازد. براي حل مشكلات رفتاري دانش آموزان، چه به صورت فردي و چه صورت تيمي اقدام كنيم در هر حال، بايد به اين نكات توجه داشته باشيم:
۱- آمادگي شخصيتي و رواني فردي كه مي خواهد با مشكلات دانش آموزان و احتمالاً والدين و معلمان مواجه شود چقدر است؟
۲- صلاحيت هاي شخصيتي و تخصصي فرد در چه حد است؟
۳- نگرش او به دانش آموزان و به طور كلي، به انسان ها و مشكلاتشان چگونه است؟
۴- چه تعريفي براي مشكل دارد و چه اولويتي براي مشكلات قايل است؟
۵- تا چه اندازه با وظايف خود و به خصوص محدوده دخالت در مشكلات ديگران، آشنا است؟
سئوال هاي فوق، بيشتر بر فرد يا افرادي تمركز دارد كه به طور مستقيم با مشكلات دانش آموزان سركار داشته و قصد بهبود و ترميم اوضاع را دارند. البته نبايد از نظر دور داشت كه در همين حدي كه از مشكلات دانش آموزان صحبت مي كنيم كاري به حوزه هاي تخصصي مانند روان شناسي باليني، مشاوره و روانپزشكي نداريم. مدارس به اين موضوع توجه كنند كه در بحث «مشكلات رفتاري دانش آموزان» ، دو حيطه مشخص بايد كاملاً تفكيك شود:
اول- زماني نگاه ما به موضوع كلي بوده و شامل دخالت ها در حد راهنمايي است. ممكن است مدير، معاون و يا معلم، به دانش آموزي كه مرتكب دروغگويي شده، تذكري بدهد، نصيحتي بكند يك دو جلسه با او به گفت وگو بپردازد و يا مدتي،  رفتارش را زير نظر داشته باشد؛ اين نمونه اي از مواجهه با مشكلات كلي است.
دوم- زماني هم با موضوعي تخصصي و ويژه مواجهيم؛ دانش آموزي كه اضطراب يا وسواس دارد، نمي تواند غرايز جنسي اش را كنترل كند، پرخاشگر است، با خانواده و ديگران سر ناسازگاري دارد، به مواد مخدر آلوده شده است و... اينها مسايلي هستند كه هم شناخت عوامل و هم بهبود و درمان آن، نياز به دانش تخصصي و مسئوليت حرفه اي دارد.
ساده انديشي است كه در يك مدرسه، مدير يا معاون يا مربي تربيتي و يا معلم، بخواهند بدون بهره مندي از دانش تخصصي، ابزارها و امكانات، توانايي شناخت شرايط، به حل مشكل يا مشكلات اقدام كنند. اشتباه است كه تصور كنيم «بايد كاري كرد» و به خود اجازه دخالت در هر نوع مشكلي را بدهيم. رفتارهاي ناشيانه، متفرقه، غيرمنسجم و تك بعدي در مواجهه با مشكلات رفتاري دانش آموزان، حتي اگر به نتايجي محدود منجر شود، مي تواند مخاطراتي هم به همراه داشته باشد.
مديريت فرهنگي
بدون تعارف، مديران مدارس  مديران فرهنگي نيستند. آنها بيشتر مديراني اجرايي و اداري هستند. حتي تلقي مديريت آموزشي، بدون داشتن نگاه فرهنگي به مدرسه، چندان صحيح به نظر نمي رسد.
روشن ترين تصويري كه مي توان از مدرسه امروز ارايه داد، تصور آن چون يك اجتماع است. اجتماع مبناي تجربه انساني و هويت «خود» چون موجودي اجتماعي است. اين هويت خود به خود و به تنهايي شكل نگرفته است، بلكه در تشكيل آن تجربه «ديگري» بسيار جدي است. براي اين كه مدرسه اي تبديل به اجتماع شود: ۱) بايد نيروهاي انساني، ديدگاهي مشترك درباره رشد و شكوفايي انسان اتخاذ كنند ۲) اين ديدگاه بايد نگاهي متمايز به «تربيت خوب» بيافريند، ۳) چنين نگاهي به تربيت بايد فعاليت هاي دسته جمعي و مبتني بر همكاري پديد آورد و بالاخره ۴) با درگير شدن در اين فعاليت هاي مشترك، هدف هاي واحدي پيگيري شود. اين تصوير از مدرسه، مشابه يك اركستر است. در اركستر هدف هاي مشتركي تعقيب مي شود و درك مشترك وجود دارد.(۱)
صرف نظر از تعاريفي كه براي فرهنگ وجود دارد، منظور از «مديريت فرهنگي» در مدرسه مديريتي است كه به ارزش هاي انساني، اعتقادات، گرايش ها، مهارت هاي زندگي، آداب و رسوم، معيارهاي رفتاري جامعه و قوانين و مقررات توجه دارد. در مديريت فرهنگي، بيش از آن كه مشكل يا مشكلات، دانش آموز يا دانش آموزان خاصي مطرح باشد، بر هدايت رفتار همه دانش آموزان و آموختن راه و روش زندگي به آنان تمركز مي شود. در مجموع، مديريت فرهنگي، با سبك زندگي افراد سروكار دارد.(۲) در مديريت فرهنگي، دين، تاريخ، علم، ادبيات و هنر جايگاهي مهم دارند. به اين ترتيب، مديريت فرهنگي سعي دارد در مدرسه شرايطي همچون اجتماع فراهم آورد تا دانش آموزان با آنچه در شرايط واقعي زندگي جريان دارد آشنا شوند.
براين اساس، مواجهه با مشكلات رفتاري دانش آموزان با نگرش مديريت فرهنگي، مستلزم فرايندي است كه در ادامه به توصيف آن مي پردازيم.
۱- سياست هاي فرهنگي مدرسه
هر مدرسه به عنوان نمادي از اجتماع و همچنين با توجه به فضاي منطقه اي و مكاني، بستر فرهنگي خاص خود را دارد. براين اساس، هرگونه تحليلي درباره مسايل مدرسه، نيازمند شناخت اين بستر است؛ اين نكته اي است كه كمتر به آن توجه مي كنيم. همه مدارس درباره مسايل خود، به خصوص آن بخش از مسايل كه مشكل و مشكل ساز تلقي مي شوند دنبال راه حل و راهكار- البته از نوع كاربردي- مي گردند. همه مي پرسند: «چه بايد كرد؟» بدون آن كه توجه داشته باشند «در چه شرايطي؟». مدرسه، همانند اجتماع بايد سياست هاي فرهنگي داشته باشد و در اين سياستگذاري، نه فقط در باره مشكلات رفتاري دانش آموزان، بلكه براي همه موارد، تدابير لازم را پيش بيني كند. سياستگذاري فرهنگي در مدرسه، مبتني بر شناخت هايي چون: موقعيت شناسي، شناخت خرده فرهنگ منطقه و محله اي كه مدرسه در آن قرار دارد، شناخت آسيب ها و آشنايي با روان شناسي اجتماعي و ساير دانش هاي مرتبط است.
مدرسه در سياست هاي فرهنگي خود بايد مشخص كند كه براي موارد زير چه برنامه ها و تدابيري دارد:
- بهداشت رواني در مدرسه (براي همه دانش آموزان و معلمان).
- تطبيق آموزش هاي مدرسه اي با شرايط واقعي اجتماع (براي دانش آموزان و والدين).
- تقويت روحيه مشاركت و همكاري (براي همه اعم از دانش آموزان، معلمان و والدين).
- آموزش مهارت هاي زندگي (براي دانش آموزان)
- معرفي فرهنگ، ارزش هاي انساني، ادبيات، هنر و تاريخ نظام اجتماعي.
- انتقال فرهنگي از طريق جهت گيري مشخص در برنامه هاي مربوط به آداب و رسوم، اعتقادات و ارزش ها
- مشكلات رفتاري دانش آموزان.
كورت لوين، روان شناس گشتالتي كه نظريه ميداني و مفهوم فضاي زندگي (Life space) را ارايه كرده است اعتقاد دارد براساس واقعيت هاي روان شناختي كه بر رفتار تأثير مي گذارند، علت هاي رفتار مرتباً تغيير مي كنند، يعني آنها پويا هستند. انسان در يك ميدان تأثير، دائماً در حال تغيير زندگي مي كند و تغيير در هر يك از آنها بر بقيه نيز تأثير مي گذارد.(۳) اين ميدان رواني، با ميدان الكتريكي در علم فيزيك قابل مقايسه است. به نظر لوين، كفش هاي متقابل اعضاي گروه موجب تحرك يا پويايي گروه مي شود و اعضاي گروه به يكديگر اثر مي گذارند. انسان موجودي پوياست و خصوصياتش براثر ميدان اجتماعي تغيير مي كند.(۴)
در نظام اجتماعي ما، ابهام ها و گاهي آشفتگي هاي فرهنگي زياد هستند، آسيب شناسي فرهنگي مورد توجه قرار نمي گيرد و به همين ترتيب در مواجهه با مشكلات نيز در فضايي معلق مي انديشيم و رفتار مي كنيم. اتخاذ سياست هاي فرهنگي در مدرسه مي تواند به شفاف سازي فضا كمك كند.
۲- نگرش هاي فرهنگي
تعيين و تدوين سياست هاي فرهنگي زماني ثمربخش خواهد بود كه نگرش هاي فرهنگي پشتوانه آن باشند. نگرش هاي فرهنگي برپايه ديدگاه هاي انسان دوستانه شكل مي گيرند. به كسي مي گوييم داراي نگرش فرهنگي است كه به كرامت انساني اعتقاد داشته باشد؛ به ارزش ها و اعتقادات و گرايش هاي مردم احترام بگذارد؛ با تاريخ، ادبيات و هنر نظام اجتماعي اش آشنا بوده و در مورد حفظ هويت فرهنگي و انتقال فرهنگي حساس باشد؛ و رفتارها هنجارها و قواعد اجتماعي را در بستر فرهنگي آنها تحليل و ارزيابي كند.
در مدرسه، بايد نوعي هماهنگي در نگرش هاي فرهنگي مجموعه وجود داشته باشد. شايد مهم ترين شاخصه مدرسه ناكارآمد وضعيت را بتوان ناهماهنگي عوامل آن اعم از مدير، معاون، معلمان و سايرين در نگرش ها و رفتارهاي فرهنگي قلمداد كرد. بي نظمي در برنامه ها و آشفتگي در عملكرد، معرف اين گونه مدارس است.
به طور كلي امروزه اين اعتقاد وجود دارد كه مدرسه جامعه اي كوچك است و ارتباط اعضاي آن با يكديگر، محيط اجتماعي معيني را به وجود مي  آورد. پژوهش هايي كه در زمينه جو مدرسه انجام شده اند، ارتباط آن با ميزان يادگيري، پيشرفت تحصيلي، رشد اخلاقي و رشد همه جانبه شخصيت دانش آموزان را به اثبات رسانده است.(۵)
اگرچه در يك مدرسه نمي توان همه ناهماهنگي ها را از بين برد ولي مي توان با داشتن سياست هاي مشخص و شفاف فرهنگي، هماهنگي در نگرش ها و رفتارها را افزايش داد.
۳- تعريف مشكل و تعيين اولويت ها
منظور از مديريت فرهنگي و سياست هاي فرهنگي در مدرسه، تمركز بر مشكلات نيست. اما در هر حال يك وجه از مسايل فرهنگي مدرسه، مشكلات رفتاري دانش آموزان و توابع آن است. به عبارت بهتر، مي توان به مشكلات رفتاري دانش آموزان با نگرش فرهنگي نگاه كرد و براي بهبود اين مشكلات، نه فقط با كمك يك نفر يا يك ابزار خاص بلكه با تفكر سازماني اقدام كرد.
در چنين رويكردي، تعريف مشكل و مشكلات و تعيين اولويت ها ضروري است. براساس بستر فرهنگي و موقعيتي كه نگرش ها و رفتارهاي ما در آن شكل مي گيرد، بايد مشخص كنيم چه چيزي مشكل تلقي مي شود و چه چيزي مشكل نيست. در تعريف مشكل و تعيين معيارهايي براي اين تعريف، توجه به چند نكته مي تواند راهنماي خوبي باشد.
- مشكلاتي در جامعه فعلي ما وجود دارند كه از نظر هنجاري، رفتاري عادي محسوب مي شوند. گاهي سوژه اي را كه مدرسه مشكل مي نامد از نظر دانش آموزان، والدين و حتي افراد ديگر جامعه مشكل تلقي نمي شود. اين بدان معنا نيست كه واقعاً مشكلي وجود ندارد، بلكه هدف داشتن نگاه منطقي به موضوع است، يعني نگاهي كه مبتني بر بستر فرهنگي است.
- در تنوع و شيوع مشكلات، موقعيت منطقه اي و محلي نيز به شدت تأثيرگذار است. نمي توان براي هر مشكلي در هر شهر و محله اي، راهكار يكساني تجويز كرد. سوژه اي كه در شهري يا منطقه اي مشكلي جدي محسوب مي شود در جاي ديگر وضعيت متفاوتي دارد.
- دانش تخصصي عوامل اجرايي مدرسه نيز موضوعي مهم و تأثيرگذار در تعريف مشكل است. بسيار ديده شده كه برداشت مدرسه از يك مشكل و تعريف آن، با تعريف علمي و ملاك هاي واقعي مشكل، تفاوت هايي داشته و حتي كاملاً در تناقض بوده است.
۴- شناسايي امكانات و ابزارها
هر مشكل به سادگي به وجود نمي آيد و به سادگي نيز قابل بهبود نيست. حل مشكلات رفتاري دانش آموزان در محدوده مدرسه و با حضور يكي دو نفري كه در اكثر مواقع از حداقل تخصص هاي لازم برخوردار نيستند، تصوري ساده انگارانه و غيرواقع بينانه است. نارسايي چنين تصوري زماني بيشتر مشهود خواهد بود كه مدرسه فاقد سياست هاي فرهنگي باشد. بنابر اين اگر مدرسه قصدي جدي براي بهبود مشكلات و همچنين توسعه بهداشت رواني دارد بايد علاوه بر بهره مندي از سياست هاي فرهنگي مشخص، براي شناسايي و تجمع امكانات و ابزار ها تلاش كند. استفاده بجا از توان عمل مدرسه، جذب قابليت هاي ممكن اوليا، استفاده از امكان ارجاع و تدارك ابزارهايي كه به نوعي مي توانند مفيد باشند، نمونه هايي از مواردي هستند كه مدرسه مي تواند درباره آنها بيانديشد.
۵- برنامه ريزي براي مشكلات
اگر مواردي كه بيان كرديم به درستي مورد توجه قرار گرفته و اجرا شوند برنامه ريزي براي مشكلات تا حد زيادي تسهيل خواهد شد. به طور كلي و صرف نظر از مواردي كه مشكل محسوب مي شود در سياست هاي فرهنگي مدرسه بايد سه نوع برنامه مدنظر قرار گيرد:
الف- برنامه هاي هدايتي: شامل موضوع هايي در زمينه روان شناسي سلامت و زندگي براي كمال .
ب- برنامه هاي پيشگيري: شامل آموزه هايي كه بر مشكلات و پيشگيري از آنها تمركز دارند. مثلاً آموزش هايي درباره ايدز، اعتياد، داروهاي روانگردان، بهداشت جنسي و غيره در اين حيطه قرار مي گيرند. اگرچه شايد بتوان برنامه هاي هدايتي و برنامه هاي پيشگيري را در يك گروه قرار داد اما در اينجا به عمد آنها را تفكيك كرده ايم. گروه اول برنامه هايي است براي فرانيازها و معرفي سبك زندگي سالم؛ اما گروه دوم برنامه هايي هستند كه با تمركز بر مشكلات و آسيب ها ارايه مي شوند.
پ- برنامه هاي بهبود: اينجا هم به عمد به جاي واژه «درمان» از واژه «بهبود» استفاده شده است تا بعد تربيتي و اصلاحي موضوع مورد تأكيد قرار گيرد.
- آيا واقعاً قصدي جدي براي مواجهه با مشكلات رفتاري دانش آموزان داريم؟ چگونه؟
- آيا دانش آموزان تنها زماني كه دچار مشكل مي شوند بايد مورد توجه قرار گيرند؟ بقيه چه؟
- آيا نبايد عملكرد مدرسه نه تنها در قبال مشكلات، بلكه در ساير فعاليت ها، منسجم و جامع باشد؟ با چه تدبيري؟
مدير، معاون، مربي تربيتي، معلمان، انجمن اوليا و مربيان، ساير عوامل اداري و اجرايي، والدين و حتي دانش آموزان بايد در سياست هاي فرهنگي مدرسه نقش و جايگاهي داشته باشند. مدارس ما نيازمند مديريت فرهنگي هستند.
زيرنويس ها :
۱- آهنچيان. محمدرضا (۱۳۸۲)، آموزش و پرورش در شرايط پست مدرن، تهران: طهوري.
۲- در تعريف مديريت فرهنگي، از مفاهيم كتاب فرهنگ علوم رفتاري، تأليف دكتر علي اكبر شعاري نژاد استفاده شده است.
۳- سيف. علي اكبر (۱۳۷۹)، روان شناسي پرورش، تهران: آگاه.
۴- شفيع آبادي. عبدالله. (۱۳۷۳)، پويايي گروه و مشاوره گروهي، تهران: رشد
۵- كديور. پروين (۱۳۷۹)، روان شناسي تربيتي، تهران: سمت.

به نقل از روزنامه همشهری سه شنبه ۱۱ بهمن ۱۳۸۴